Uwarunkowania mechanizmu cross-compliance w Polsce
Mimo iż w pełni zasada współzależności zacznie obowiązywać w Polsce po przejściu z uproszczonego systemu Jednolitej Płatności Obszarowej (SAPS) na unijny system płatności bezpośrednich (SPS), czyli najpóźniej od stycznia 2009 r., istnieje szereg pytań odnośnie części Wymogi z zakresu zarządzania (SMR), która wymaga rozpatrzenia z odpowiednio dużym wyprzedzeniem.
Jakie instytucje będą zaangażowane we wdrażanie cross-compliance w Polsce?
Instytucje, które do tej pory zajmowały się wdrażaniem prawodawstwa z powyższych dziedzin, i mogłyby podjąć się kontroli, to, poza Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi:
• Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa,
• Ministerstwo Środowiska,
• Główny Inspektorat Weterynarii, Inspekcje Weterynaryjne,
• Państwowy Instytut Weterynarii w Puławach
• Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach,
• Główny Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa,
• Główny Inspektorat Ochrony Środowiska,
• Regionalne Zarządy Gospodarki Wodnej,
Prawdopodobnie lista instytucji, które zajmują się tworzeniem regulacji odnośnie zagadnień poruszanych w ramach cross-compliance nie została jeszcze wyczerpana.
Co ważne, odpowiedzialne za wdrożenie tego instrumentu Ministerstwo Rolnictwa nie będzie mogło narzucić niezależnym od siebie instytucjom obowiązku przeprowadzania stosownych kontroli. Konieczne więc będzie wypracowanie zawczasu procedur umożliwiających współpracę między MRiRW, odpowiedzialną za IACS ARiMR oraz pozostałymi instytucjami wdrażającymi odpowiednie dyrektywy.
Wpływ struktury rolnictwa w Polsce na wdrażanie cross-compliance.
Według informacji podawanych przez ARiMR o dopłaty bezpośrednie wystąpiło prawie 1,5 miliona gospodarstw. Oznacza to, że w momencie wejścia zasady współzależności w życie, zgodnie z obowiązującymi procedurami kontroli, grupa rolników objętych obowiązkiem kontroli będzie bardzo duża wyniesie ok. 15 tyś. W związku z tym należy się spodziewać, że niebagatelne będą również koszty administracyjne instrumentu crosscompliance.
Wśród tych ostatnich należy wymienić zarówno koszty bezpośrednio związane z prowadzonymi kontrolami jak i wydatki, które trzeba będzie ponieść aby dostosować system IACS do naliczania sankcji z tytułu nieprzestrzegania zasady współzależności.
Instrument cross-compliance będzie się także wiązał z trudnymi do oszacowania, aczkolwiek z pewnością istotnymi, wydatkami ponoszonymi przez samych rolników. Koszty te związane będą z finansowaniem inwestycji koniecznych dla dostosowania się do mających obowiązywać regulacji.
Koszty kontroli cross-compliance będą w związku z tym niewspółmiernie wysokie w stosunku do niepełnych dopłat bezpośrednich uzyskiwanych w okresie przejściowym.
Udział Polski w całkowitych płatnościach bezpośrednich UE-25 będzie wynosił w latach 2005 – 2012 ok. 2,5-7 %, a udział w liczbie gospodarstw (i tym samym liczbie kontroli) - około 15- 20%. Obciążenie Polski kosztami cross-compliance będzie zatem wielokrotnie wyższe niż średnio w UE-25.
Administracja państwowa jest zobowiązana do dostarczenia rolnikom listy szczegółowych wymagań nakładanych na nich przez instrument cross-compliance. W krajach UE, gdzie instrument ten już obowiązuje, lista ta przybiera formę obszernej broszury.
Według informacji podawanych przez ARiMR o dopłaty bezpośrednie wystąpiło prawie 1,5 miliona gospodarstw. Oznacza to, że w momencie wejścia zasady współzależności w życie, zgodnie z obowiązującymi procedurami kontroli, grupa rolników objętych obowiązkiem kontroli będzie bardzo duża wyniesie ok. 15 tyś. W związku z tym należy się spodziewać, że niebagatelne będą również koszty administracyjne instrumentu crosscompliance.
Wśród tych ostatnich należy wymienić zarówno koszty bezpośrednio związane z prowadzonymi kontrolami jak i wydatki, które trzeba będzie ponieść aby dostosować system IACS do naliczania sankcji z tytułu nieprzestrzegania zasady współzależności. Instrument cross-compliance będzie się także wiązał z trudnymi do oszacowania, aczkolwiek z pewnością istotnymi, wydatkami ponoszonymi przez samych rolników.
Koszty te związane będą z finansowaniem inwestycji koniecznych dla dostosowania się do mających obowiązywać regulacji. Koszty kontroli cross-compliance będą w związku z tym niewspółmiernie wysokie w stosunku do niepełnych dopłat bezpośrednich uzyskiwanych w okresie przejściowym. Udział Polski w całkowitych płatnościach bezpośrednich UE-25 będzie wynosił w latach 2005 – 2012 ok. 2,5-7 %, a udział w liczbie gospodarstw (i tym samym liczbie kontroli) - około 15- 20%. Obciążenie Polski kosztami cross-compliance będzie zatem wielokrotnie wyższe niż średnio w UE-25.
Zobacz także:
Cross-compliance cz. I
